Το εργόσημο είναι ένας τρόπος να πληρωθεί νόμιμα μια συγκεκριμένη εργασία και, ταυτόχρονα, να καταγραφεί η ασφάλιση του ανθρώπου που την έκανε. Δεν αφορά κάθε περιστασιακή δουλειά και δεν λειτουργεί το ίδιο για όλους.

Πότε χρησιμοποιείται εργόσημο;

Στην ασφάλιση με εργόσημο εντάσσονται, μεταξύ άλλων, η κατ’ οίκον καθαριότητα και βοήθεια, η φύλαξη παιδιών, η φροντίδα ηλικιωμένων, ορισμένες κηπουρικές εργασίες και ειδικές κατηγορίες εργασιών που προβλέπονται από τη νομοθεσία.

Παράδειγμα: Κάποιος απασχολεί μια εργαζόμενη μερικές ώρες την εβδομάδα για καθαριότητα στο σπίτι του. Επειδή η συγκεκριμένη εργασία καλύπτεται από το αντίστοιχο καθεστώς, θα πρέπει να χρησιμοποιήσει εργόσημο.

Αντίθετα, αν απασχολήσει την ίδια εργαζόμενη για να παρέχει αντίστοιχες υπηρεσίες καθαριότητας στο γραφείο της επιχείρησής του, δεν μπορεί να την ασφαλίσει και να την πληρώσει με εργόσημο επειδή θα εργαστεί μόνο δύο ημέρες. Θα πρέπει να προχωρήσει σε κανονική πρόσληψη και ασφάλιση σύμφωνα με τις γενικές διατάξεις που ισχύουν για τους εργαζομένους της επιχείρησής του.

Τις ειδικές κατηγορίες εργασιών που υπάγονται στο εργόσημο μπορείς να τις ελέγξεις στην αναλυτική σελίδα του e-ΕΦΚΑ που παραθέτουμε στο τέλος.

Αν εκδώσω εργόσημο 200 ευρώ, πόσα θα πάρει ο εργαζόμενος;

Για το εργόσημο του πρώην ΙΚΑ–ΕΤΑΜ, οι ασφαλιστικές κρατήσεις ανέρχονται στο 25% της ονομαστικής αξίας του εργοσήμου.

Ας υποθέσουμε ότι ο εργοδότης εκδίδει εργόσημο αξίας 200 €.

  • Ονομαστική αξία εργοσήμου: 200 €
  • Ασφαλιστικές εισφορές: 200 × 25% = 50 €
  • Καθαρό ποσό που εισπράττει ο εργαζόμενος κατά την εξαργύρωση: 150 €

Τι γίνεται όμως αν έχουμε συμφωνήσει αμοιβή 200 € καθαρά;

Στην περίπτωση αυτή, το εργόσημο πρέπει να εκδοθεί για μεγαλύτερο ποσό, έτσι ώστε μετά την παρακράτηση των ασφαλιστικών εισφορών ο εργαζόμενος να εισπράξει τα συμφωνημένα 200 €.

Ο υπολογισμός είναι:

200 € / 0,75 = 266,67 €

Επομένως:

  • Ονομαστική αξία εργοσήμου: 266,67 €
  • Ασφαλιστικές εισφορές 25%: περίπου 66,67 €
  • Καθαρό ποσό εργαζομένου: 200 €

Έτσι, πριν από την έκδοση του εργοσήμου, εργοδότης και εργαζόμενος πρέπει να γνωρίζουν αν η αμοιβή που έχουν συμφωνήσει είναι μικτή ή καθαρή.

Πώς προκύπτουν οι ημέρες ασφάλισης;

Ο e-ΕΦΚΑ προβλέπει για το συγκεκριμένο καθεστώς τον ακόλουθο υπολογισμό:

Ημέρες ασφάλισης = Ασφαλιστικές εισφορές που παρακρατήθηκαν / 11,63

Οι ημέρες ασφάλισης συνδέονται με τον μήνα κατά τον οποίο εξαργυρώνεται το εργόσημο. Ο αριθμός τους δεν μπορεί να υπερβαίνει τις 25 ημέρες ανά μήνα και τις 300 ημέρες ανά έτος.

Παράδειγμα 1: Εργόσημο 200 €

Στο προηγούμενο παράδειγμα, από εργόσημο αξίας 200 € παρακρατήθηκαν ασφαλιστικές εισφορές 50 €.

Ο υπολογισμός είναι:

50 / 11,63 = 4,30 ημέρες ασφάλισης

Σύμφωνα με τον κανόνα στρογγυλοποίησης, στον ατομικό λογαριασμό ασφάλισης του εργαζομένου θα καταχωρηθούν 4 ημέρες ασφάλισης.

Παράδειγμα 2: Δύο εργόσημα μέσα στον ίδιο μήνα

Αν μέσα στον ίδιο μήνα εξαργυρωθούν δύο εργόσημα, το πρώτο αξίας 200 € και το δεύτερο αξίας 400 €, ο υπολογισμός γίνεται στο σύνολο των ασφαλιστικών εισφορών.

ΠεριγραφήΠοσό
Πρώτο εργόσημο200 €
Δεύτερο εργόσημο400 €
Συνολική αξία εργοσήμων600 €
Ασφαλιστικές εισφορές 25%150 €
Υπολογισμός ημερών ασφάλισης150 / 11,63 = 12,90
Ημέρες ασφάλισης που καταχωρίζονται13

Επομένως, για τα δύο εργόσημα θα καταχωρηθούν συνολικά 13 ημέρες ασφάλισης στον συγκεκριμένο μήνα.

Αν από την εξαργύρωση εργοσήμων προκύπτουν περισσότερες από 25 ημέρες ασφάλισης για τον ίδιο μήνα, εφαρμόζεται το ανώτατο όριο των 25 ημερών.

Ποιος εκδίδει το εργόσημο και ποιος το εξαργυρώνει;

Το εργόσημο εκδίδεται από τον εργοδότη ή εξουσιοδοτημένο εκπρόσωπό του. Το εξαργυρώνει ο εργαζόμενος που παρείχε την εργασία.

Ανάλογα με το διαθέσιμο κανάλι, η διαδικασία γίνεται μέσω τράπεζας, ηλεκτρονικής τραπεζικής ή φυσικής παρουσίας.

Πριν από την έκδοση και την εξαργύρωση του εργοσήμου, είναι σημαντικό να έχουν ελεγχθεί τα στοιχεία του εργαζομένου και να έχει διευκρινιστεί αν το ποσό της συμφωνημένης αμοιβής είναι μικτό ή καθαρό.

Εργοδότης και εργαζόμενος θα πρέπει να διατηρούν τα αντίστοιχα παραστατικά έκδοσης και εξαργύρωσης.


Και αν μιλάμε για εργάτη γης;

Το εργόσημο εργατών γης υπάγεται σε διαφορετικό ασφαλιστικό καθεστώς. Κατά την εξαργύρωση παρακρατείται 10% της ονομαστικής αξίας, αντί του 25% που εφαρμόζεται στο εργόσημο τ. ΙΚΑ–ΕΤΑΜ. Ο χρόνος ασφάλισης υπολογίζεται με ειδικούς ετήσιους κανόνες και ακολουθεί εκκαθάριση εισφορών. Δεν εφαρμόζουμε τον τύπο «εισφορές / 11,63» στους εργάτες γης.

Παράδειγμα: Εργόσημο εργάτη γης αξίας 200 € συνεπάγεται παρακράτηση εισφορών 20 € και καθαρή αμοιβή 180 € κατά την εξαργύρωση.

Για τις ημέρες ασφάλισης, τον διαιρέτη 29,04 €, την ετήσια εκκαθάριση και τις περιπτώσεις παράλληλης ασφάλισης, διάβασε τον αναλυτικό οδηγό για το εργόσημο εργατών γης.

Τρεις συνηθισμένες απορίες

«Πληρώθηκα με δύο εργόσημα. Θα χάσω το ένα;»

Όχι επειδή απλώς υπάρχουν δύο. Διατηρείς τα παραστατικά και ελέγχεις πώς έχει αναγνωριστεί η ασφάλιση στον μήνα εξαργύρωσης, με τα νόμιμα όρια.

«Έχω ήδη άλλη ασφάλιση. Τι κάνω;»

Η παράλληλη ασφάλιση χρειάζεται έλεγχο των πραγματικών δεδομένων. Μην θεωρείς ότι κάθε δεύτερο εργόσημο δημιουργεί αυτόματα ίδια ή πρόσθετα δικαιώματα.

«Το εργόσημο καλύπτει κάθε εποχική απασχόληση;»

Όχι. Πρώτα ελέγχουμε τη δραστηριότητα και το αντίστοιχο ασφαλιστικό καθεστώς.

Από το «Κάνε Κλικ» του 2013 στο σήμερα

Στο ιστορικό μας αρχείο διατηρούνται οι τότε αναλυτικές αναρτήσεις για τις αλλαγές του ν. 4144/2013 και την εγκύκλιο 43/2013.

Συγκεκριμένα:

Έχουν κρατηθεί στην αυθεντική τους μορφή, ώστε να βλέπεις πώς προέκυψαν οι κανόνες. Για σημερινή χρήση, πάντως, προτεραιότητα έχουν οι τρέχουσες οδηγίες του e-ΕΦΚΑ.

Η ενημέρωση αφορά το κανονιστικό πλαίσιο όπως εμφανίζεται στις επίσημες οδηγίες που ελέγχθηκαν στις 14 Νοεμβρίου 2026. Για ειδικές περιπτώσεις αμοιβής ή ασφαλιστικής ικανότητας απαιτείται εξατομικευμένος έλεγχος.

Επίσημες πληροφορίες

Εργόσημο τ. ΙΚΑ–ΕΤΑΜ:

e-ΕΦΚΑ – Εργόσημο τ. ΙΚΑ-ΕΤΑΜ

Εργόσημο εργατών γης:

e-ΕΦΚΑ – Εργόσημο εργατών γης